Kapalı alan -topraksız- safran üretimi *indoor saffron*

• Topraksız dikey safran üretiminde bilinmesi gerekenler

Kapalı alan dikey safran üretimi için öncelikle bir kapalı alana ihtiyaç var. Kapalı alanı etkileyen faktörler yapacağınız ekim büyüklüğüne göre belirlenir. Türkiye şartları gözönüne alındığında kapalı alanda safran hasatı ve açık alanda safran soğanını çoğaltmak en ekonomik model olarak öne çıkmaktadır.

Kolay işçilik açısından 6 kat ranza yüksekliği geçilmemelidir. Ama yerden kazanmak adına max. 8 kat ranza yapılabilir.

Seralar safran üretimi için uygun değildir çünkü nem ve ısı kontrolünü sağlamak hem pahalı hem mümkün olmaz. Asıl problem her zaman soğutma olacaktır. Bu yüzden serada safran üretimi yapılmaz.

• Safran yetiştirmeye başlamadan önce kapalı alanın hazırlanması

Safran yetiştirmeye başlamadan önce odanızın hazır olması gerekli. Öncelikle uygun ve yetiştireceğiniz safran adedine göre ranzalar yapılmalı. Yüksek nem sebebi ile paslanmaz, galvaniz ya da boyalı demir ranzalar tercih edilmeli.

Sonrasında m/2 başına düşen safran soğan adedinize göre ışıklandırma adedi seçilmelidir.

En önemli kısım havalandırma sistemi! (HVAC) Verimli bir yetiştirme için havalandırma çok önemli. Hem iç hava sirkülasyonunu hem de dış hava (taze hava) sağlayabilecek, gerektiğinde bunların karışımını odaya verebilecek emiş damperli Hepa filtreli bir havalandırma gerekli.

Soğan büyütme aşamasında açık alanı kullanacağımız ve besinleri su ile safranlarımıza vereceğimiz için açık alanda sulama gerekliliğinden dolayı büyütme yapacağınız soğan adedine göre bir sulama tankı seçilmeli ve buna bağlı olarak elektriğin de olması gerekmektedir.

Zemin ve yan duvarların beton olması odada nemi sağlamak ve muhafaza etmek adına daha doğru olabilir. Sandwich panel de ısı yalıtımı açısından kullanışlı bir malzeme olarak tercih edilebilir.

Evet, artık odanıza safranlarınızı yerleştirmeye hazırsınız...

• Safranların raflarınıza yerleştirilmesi ve hasat

Safranlarınızı m/2 başına belirlenen adetlerde direk raflarınızın zeminine yerleştirebilirsiniz.

Safran hasatı boyunca kesinlikle ve kesinlikle soğanlarınız su ile temas etmemeli. Su ile temas soğanlarınızın köklenmeye yönelmesine yani çoğalma aşamasına geçmesine sebep olur. Bu da verimde ciddi bir azalma olarak size geri döner.

Safran soğanlarımızı raflara yerleştirdikten sonra yaklaşık 1 aylık bir süre boyunca filizlerin büyümelerini gözlemleriz. Ortalama 15-22 gr aralığındaki bir soğandan 3 filiz (sproat) elde ederiz. Her bir filiz ortalama 3 çiçek verir. Her çiçek de ortalama 3 stigma sağlar. Yani bir soğandan 9 çiçek ve 27 stigma elde ederiz. Tabii bunlar yaş stigmalar olacak ve daha sonra kurutacağız.

Soğanlardan çıkan filizlerin yaklaşık 15 cm ye kadar büyümesini gözlemlemeliyiz. Bu süre zarfında odanızda istenilen sıcaklık ve nem değerlerini sağlamanız gerekli. filizler sadece soğandan aldığı besin ve havadan aldığı nem ve ışıklarınızdan aldığı enerji ile büyüyecek. Kesinlikle hasat aşamasında ve sonrasında kapalı alanda herhangi bir besleme yapılmayacak.

1 ayın sonunda sproat larınız yaklaşık 15 cm boya ulaşacak. Evet artık çiçekleri görmeniz an meselesi... 10 gün içinde raflarınızın tamamı mor çiçeklerle dolacak.

Mor çiçeklerin uçları belirmeye başladığında ertesi gün hasat yapacağınızı anlamanız gerekir. En verimli hasat ve sağlıklı stigma lar için çiçekler açmadan yani tomurcuk halde toplanması önemli. Hasat sırasında oda sıcaklığınızın istenilen değerde olması erkek organların sporlama yapmadan stigmaları toplamanız açısından önemli.

Mor çiçeklerinizi soğanı tutarak yukarı doğru asılıp uzun gövdeleriyle toplarsanız bir sonraki çıkacak çiçek için de rahat bir yol açmış olursunuz.

Not: Toplanan çiçeklerin ısınmadan en kısa sürede hasat edilmesi yani bekletilmemesi gerekir. Tüm odayı hasat edip sonra ayıklamak doğru değil. Kısım kısım hasat ve ayıklama yapmak doğru olur. Topladığınız stigmaların super negin diye adlandırılan en kaliteli safran sıfında adlandırılması için beyaz ve sarı kısımlar olmadan sadece kırmızı kısım olarak hasat edilmesi önemli!!! İlerleyen dönemlerde bunlar ile ilgili görseller de paylaşacağım.

Hasat yaklaşık 3 hafta sürecek, bu süre zarfında odamız yine istenilen değerlerde olmaya devam edecek ki kalan çiçekler de çıkmaya devam etsin.

Hasat sonrası en fazla 1 hafta içinde soğanlarınızı çoğalma için gerekli toprak türevi karışımın içine almanız önemli. Tebrikler çiçeklerinizi hasat ettiniz.

• Toplanan stigma ların kurutulması

Toplanan stigmalarınızı hamur kağıt, kumaş vb zeminler üzerinde direk güneş ışığı almayan kapalı alanlarda oda sıcaklığında yaklaşık 24 - 36 saatte kurutabilirsiniz. Kesinlikle endüstriyel kurutma fırınları kullanmayın. Gereken nemi kaybederek stigma larınız kırılgan bir yapıya bürünür ki bunu istemiyoruz. Kurutma yaptığınız odanın nemi de bu aşamada en önemli faktörlerden biri.

Kuruyan stigmaları ağzı kapalı bir cam kavanozda 2 yıl boyunca muhafaza edebilirsiniz. Direk gün ışığı almayan, karanlık dolaplarda muhafaza etmek daha sağlıklı.

• Soğanlarınızın bir sonraki sene için hazırlanması ve çoğalma evresi

Hasat sonrası artık soğanlarınızı toprak türevi karışımlara alma vakti... Üreticilerimizle daha ekonomik model olan soğanları dışarıda büyütme kısmı burada başlıyor.

Hazırladığımız karışım soğanların çoğalması için çok önemli. Gerekli zamanda gerekli besinleri vererek safran üretiminin en önemli kısmı olan soğan çoğaltma aşamasını tamamlayabiliriz. Karışıma soğanları 15 cm derinlik olacak şekilde dikmeliyiz. Dikim öncesi bitkinin besinleri doğru şekilde alabilmesi için gerekli makro elementleri toprağa vermek önemli. Blog da bu tür detaylara yer veremiyorum çünkü işimin tüm inceliklerini paylaşmam ticari açıdan uygun olmuyor. Beni anlayışla karşılamanızı rica ediyorum. Ticari kaygılardan arındığımız bir ortamda seve seve her şeyi paylaşabilirim ama o zaman ne yazık ki bu zaman değil. Web sayfamız üzerinden desteğe ihtiyaç duyarsanız benimle doğrudan iletişime geçebilirsiniz. Evet, kaldığımız yerden devam edelim. Artık soğanlarınız toprakta ve uygun beslenme programı ile büyüyüp çoğalacak. Gözlemlemeniz gereken şey yeşil ot benzeri yaprakların çıkması. bu yaprakların büyümesi doğru yolda olduğunuzun göstergesi. Yapraklar 20 cm ye ulaşması yaklaşık 45 gün alacak. Bu süre zarfında 2 kere besleme yapacağız. Besin sulama ile verilecek. Her sulamada m/2 ye yaklaşık 3-4 litre su vereceğinizi varsaymalısınız ama bu konu hakkında kesin bir değer vermek doğru olmaz. Yağmur gereken suyu bitkilere sağlayacak zaten. Kuzey yarım küre için konuşursak yapraklarınız şubat ayı sonu mart ortasında maksimum büyüklüğe ulaşmış olacak (yaklaşık 30 - 40 cm). Evet hala doğru yoldasınız, yapraklarınız büyüdü ve hepsi hala yeşil. Bu aşamada sarı yaprak görmemiz bir sorununuz olduğu anlamına gelir. Aşırı sulama ya da yetersiz sulama söz konusu demektir. Acil çözüm üretmelisiniz. Nisan sonuna kadar sarı yaprak istemiyoruz!

Yapraklar sararmaya başladıktan sonra artık besin vermemizin bir anlamı kalmıyor. Yapraklar tamamen kuruduğunda artık soğanlarınızı sökme vakti gelmiş demek.

Yukarıdaki resimde kapalı alanda soğan büyütme tekniği yani indoor sistem ile yumru çoğaltmayı görüyorsunuz. Türkiye şartları için ve ekonomik kurulum maliyetleri sebebi ile soğanları artık açık alanda çoğaltıyoruz. Bugünlük bu kadar arkadaşlar. Sorularınız var ise bana ulaşabilirsiniz. Blogda safran ile ilgili bilgi vermeye devam edeceğim.

Sağlıcakla...